Skip Navigation LinksHome - Bagong Tipan previous page            next page

Ang Bagong Tipan

               Ang Bagong Tipan ay binubuo ng dalawampu't pitong aklat na isinulat, tinipon, at inilathala sa loob lamang ng halos wala pang isangdaang taon; panahon na kung saan ang unang iglesya ay naitatag at lumaganap sa halos bawat lugar na nasasakupan ng Imperyong Romano.

               Para sa mga Cristiano, ang Bagong Tipan ay may natatanging kaugnayan sa Lumang Tipan. Ang mga aklat sa Bibiliang Hebreo ay tinatanggap at ginagalang bilang isang napakahalagang bahagi ng Biblia; kung kaya't ang kasaysayang Judio ay nagiging kasaysayang Cristiano rin. Dahilan ito sa paniniwalang ang mga ginawa ng Diyos sa pamamagitan ni Jesu-Cristo ay hindi maihihiwalay sa naunang ginawa ng Diyos sa pamamagitan ng bansang Israel. Patunay dito ay ang madalas na pagbanggit ng mga talata sa Lumang Tipan, at ang maliwanag na pag-angking ang mga ito'y natupad sa buhay, gawa, at turo ni Jesu-Cristo. Mula sa Lumang Tipan, ang mga unang Cristiano ay gumamit ng mga ideya at konsepto kung saan maituturo nila ang tungkol kay Jesu-Cristo: natagpuan nila ang plano ng Diyos para sa sanlibutan, at ang planong ito'y nagkaroon ng katuparan kay Jesus na taga-Nazaret.

               Ang halos lahat ng Aklat sa Bagong Tipan ay naisulat sa isang uri ng wikang Griego na tinatawag na "Koine" (karaniwan). Nangangahulugang higit na maraming tao ang nakakaunawa sa mga aklat na ito sapagkat ang mga salita at pangungusap nito'y nakasulat sa karaniwan o pang-araw-araw na gamit.

               Ang dalawampu't pitong aklat ng Bagong Tipan ay maaaring hatiin sa iba't-ibang bahagi, na may kanya-kanyang taglay na katangiang pampanitikan: ang mga Ebanghelyo o Magandang Balita, Kasaysayan ng Unang Iglesya, Mga Sulat ni Pablo, mga Sulat Pangkalahatan, at Pahayag.

               Walang matatagpuang panitikan na isinulat ni Jesus. Ang mga impormasyon tungkol sa kanyang buhay, gawa, at aral ay matatagpuan lamang sa mga aklat na isinulat ng kanyang mga tagasunod. Ang mga aklat na ito ay tinatawag na Ebanghelyo o Magandang Balita, mga aklat na nagsimula sa mga kwento ni Jesus, at tungkol kay Jesus. Ang grupo ng mga aklat na ito ay binubuo ng mga Magandang Balita ayon kina Mateo , Marcos, Lucas, at Juan. Isinulat ang mga aklat na ito upang ang mambabasa ay "sumampalataya na si Jesus ang Cristo, ang Anak ng Diyos, at upang magkaroon ng buhay sa pamamagitan niya" (Juan 20:31).

               Isinasalaysay ng Aklat ng mga Gawa ng mga Apostol ang kasaysayan at mga paniniwala ng mga unang tagasunod ni Jesu-Cristo. Binibigyang-diin nito ang umpisa, paglago, at ang paglaganap ng pananampalatayang Cristiano mula "sa Jerusalem, sa buong Judea at sa Samaria, at hanggang sa dulo ng daigdig" (Gawa 1:8).

               Ang mga sulat o liham sa Bagong Tipan ay sinulat ng mga kinikilalang pinuno at guro ng unang iglesya para sa mga simbahan at indibiduwal na naglalayong magbigay ng karagdagang katuruan tungkol sa pananampalatayang Cristiano, at upang iwasto ang ilang maling katuruan at ang hindi maayos na pananambahan. Labing-tatlo ang kinikilalang Sulat ni Pablo (Mga Taga-Roma , 1 Mga Taga-Corinto , 2 Mga Taga-Corinto , Mga Taga-Galacia , Mga Taga-Efeso , Mga Taga-Filipos , Mga Taga-Colosas , 1 Mga Taga-Tesalonica , 2 Mga Taga-Tesalonica , 1 Timoteo , 2 Timoteo , Tito , at Filemon) at siyam naman ang mga Sulat Pangkalahatan (Mga Hebreo, Santiago , 1 Pedro , 2 Pedro , 1 Juan , 2 Juan , 3 Juan , Judas , Pahayag).

               Ang Aklat ng Pahayag ay may natatanging katangian bilang isang panitikan, at ang tawag dito'y 'apocalyptic'; ito ay isinulat para sa mga mananampalatayang dumaranas ng matinding pagsubok, at may layuning magbigay ng pag-asa na bagama't ang mga Cristiano ay nasa isang pakikipagbaka laban sa kasamaan, sa bandang huli ay magtatagumpay ang mabuti laban sa masama.

               Sa kabuuan, ang layunin ng mga Aklat ng Bagong Tipan ay upang maituro at maipasa sa susunod na salinlahi ang isang dalisay at tunay na pananampalatayang Cristiano; upang mapalakas ang loob ng mga mananampalatayang nakakaranas ng maraming pagsubok; upang ayusin at bigyang solusyon ang pagkakabahagi at hindi pagkakaunawaan ng mga kaanib ng iglesya; upang ipangaral sa iba ang pananampalatayang Cristiano; at upang pabulaanan at iwasto ang mga maling katuruan tungkol kay Jesus at sa pananampalatayang kanyang itinatag. Hanggang sa ating kapanahunan, ang mga layuning ito ay tinutupad ng Bagong Tipan.

previous page            next page

Mga Panimula: Lumang Tipan | Deuterocanonico

Lumang Tipan: Gen | Exo | Lev | Bil | Deut | Jos | Huk | Ruth | 1 Sam | 2 Sam | 1 Ha | 2 Ha | 1 Cro | 2 Cro | Ez | Neh | Est | Job | Awit | Kaw | Manga | Aw ni S | Isa | Jer | Panag | Eze | Dan | Hos | Joel | Amos | Oba | Jon | Mik | Nah | Hab | Zef | Hag | Zac | Mal

Deuterocanonico: Tb | Jdt | Estg | Kar | Ecc | Bar | Lih Jer | Aw ng 3 Kab | Su | Bel | 1 Mcb | 2 Mcb

Bagong Tipan: Mt | Mc | Lu | Jn | Gw | Ro | 1 Cor | 2 Cor | Ga | Ef | Fil | Co | 1 Tes | 2 Tes | 1 Tim | 2 Tim | Tito | Filem | Heb | San | 1 Ped | 2 Ped | 1 Jn | 2 Jn | 3 Jn | Ju | Pah