Skip Navigation LinksHome - Lumang Tipan             next page

Ang Lumang Tipan

               Ang Lumang Tipan ay maaaring ilarawan bilang isang panitikang nagpapahayag ng buhay at karanasan ng mga Israelita. Sinasalamin nito ang iba't-ibang kasaysayan at karanasang pang-ekonomiya, pulitika, relihiyon, heyograpiya, at kultura ng mga Israelita, gayundin ng maraming lahi na nagkaroon ng bahagi sa buhay ng Israel bilang isang bansa na may natatanging kaugnayan kay Yahweh.

               Ang Lumang Tipan ay nagtataglay ng iba't-ibang anyong pampanitikan tulad ng tulaan (poetry) at tuluyan (prose), katutubong kuwento at kasaysayan, sagradong mga imno at makukulay na awitin ng pag-ibig, tuntuning panrelihiyon at mga tuntuning pang-pamayanan, salawikain ng mga matatalinong tao at pahayag ng mga propeta, mga epiko, mga panaghoy, mga talinhaga, at mga alegoriya.

               Subalit higit pa sa paglalarawang ito, ang Lumang Tipan ay itinuturing bilang Banal na Kasulatan ng mga Cristiano at ng mga Judio, kasulatang may malalim na kahulugan at kahalagahan sa pananampalataya. Ang Lumang Tipan ay nagpapabatid ng katuruang nakasentro sa paniniwala sa Diyos na nagpaparusa at nagliligtas, na nagbibigay ng katarungan at nagpapakita ng kahabagan, at sa paniniwalang may isang lahi na hinirang ng Diyos upang gampanan ang isang napakahalagang tungkulin sa planong pagliligtas ng Diyos para sa buong sanlibutan; isang lahi na kung saan si Jesu-Cristo ay nagmula.

               Ang pinakamalaking bahagi ng Lumang Tipan ay naisulat sa wikang Hebreo, ang wika ng mga Israelita. Samantala, ang mga bahaging naisulat sa wikang Aramaico ay ang mga sumusunod: Ezra 4:8 - 6:18, 7:12-26, Daniel 2:4b - 7:28, at Jeremias 10:11. Ang pinakaunang salin ng Lumang Tipan ay sa wikang Griego, at tinatawag na Septuaginta (karaniwang sinisimbolo ng LXX). Ang salin na ito'y naglalaman ng mga aklat na hindi matatagpuan sa Bibliang Hebreo, subalit maituturing na napakahalaga sa pag-unawa sa mga kasaysayang naganap sa buhay ng bansang Israel sa huling bahagi ng Lumang Tipan.

               Para sa mga Judio, ang Bibliang Hebreo ay naglalaman ng tatlumpu't siyam na aklat, at nahahati sa tatlong bahagi: Kautusan (Torah), mga Propeta (Nebiim), at mga Sulat (Kethubim). Samantala, pinaniniwalaan naman na ang Lumang Tipan na ginamit ng mga unang Cristiano ay ang Septuaginta. Ito'y may ilang karagdagang aklat kung ihahambing sa tekstong Hebreo. "Deuterocanon" ang tawag sa mga aklat na ito.

            next page

Mga Panimula: Deuterocanonico | Bagong Tipan

Lumang Tipan: Gen | Exo | Lev | Bil | Deut | Jos | Huk | Ruth | 1 Sam | 2 Sam | 1 Ha | 2 Ha | 1 Cro | 2 Cro | Ez | Neh | Est | Job | Awit | Kaw | Manga | Aw ni S | Isa | Jer | Panag | Eze | Dan | Hos | Joel | Amos | Oba | Jon | Mik | Nah | Hab | Zef | Hag | Zac | Mal

Deuterocanonico: Tb | Jdt | Estg | Kar | Ecc | Bar | Lih Jer | Aw ng 3 Kab | Su | Bel | 1 Mcb | 2 Mcb

Bagong Tipan: Mt | Mc | Lu | Jn | Gw | Ro | 1 Cor | 2 Cor | Ga | Ef | Fil | Co | 1 Tes | 2 Tes | 1 Tim | 2 Tim | Tito | Filem | Heb | San | 1 Ped | 2 Ped | 1 Jn | 2 Jn | 3 Jn | Ju | Pah